Çörekotu Yağının Sağlık Üzerine Etkileri Nelerdir?
Çörekotu yağının sağlık üzerine etkileri büyüktür. Çörekotu yağı tıbbı adıyla Nigella Sativa; tıpta birçok alanda kullanılmaktadır. Diyabet, hipertansiyon, kalp hastalıkları gibi kronik hastalıkların seyrini iyileştirmek amacıyla da kullanılan çörekotu yağı kanser çalışmalarında da umut vaat etmektedir. Bireylerin kilo verme çabasında bitkisel takviyeler uzun yıllardır ön plana çıkmaktadır. Bunlardan biri olan çörekotu yağı da kalori kısıtlı bir diyet ile yaşam tarzı değişiklikleriyle beraber dahil edildiğinde olumlu sonuçları beraberinde getirmiştir.
Tarih boyunca şifalı bir bitki olduğuna dair bilgiler birçok kaynakta geçmiştir. Çörekotu yağının karaciğer ve böbreği koruyucu, diyabet ve kanseri iyileştirici, bağışıklık sistemini düzenleyici, ağrı kesici, antimikrobiyal, tansiyonu önleyici, bronşları açıcı özellikleri randomize kontrollü araştırmalarda gösterilmiştir. Çörekotu besin değeri ve biyolojik aktiviteleri açısından bulunmaz bir kaynaktır ve antioksidatif etkilere sahiptir. Çörekotu 100’ün üzerinde farklı kimyasal içeriğe ve tüm esansiyel yağ asitlerine sahiptir. Sindirimi iyileştirmeye ve midedeki ve bağırsaklardaki gazı azaltmaya yardımcıdır. Peristaltik hareketleri ve eliminasyonu kolaylaştırır. Bağırsaklardaki parazitlerden kurtulmaya yardımcı olur. Birçok çalışmada her derde deva olduğu ortaya konmuştur ve çörekotu tohumlarının otoimmün hastalıklar için kullanıldığında hemen hemen tüm diğer doğal ilaçlardan daha üstün bulunduğunu belirtmek gerekir. Hazımsızlık, şişkinlik şikayetlerinin giderilmesinde, ağız kokusunda, inatçı hıçkırıkları geçirmede ayran ile kullanılmaktadır. Kronik baş ağrısı ve migren de kullanım alanlarındandır.
Çörekotu Yağının Kilo Verme Üzerine Etkisi
Yüzyıllardır çeşitli geleneksel kullanımlara sahip olan çörekotu yağının en dikkat çekici özelliklerinden birisi de kilo verme üzerine katkılarıdır. Sindirimi iyileştirici özelliği ile diyet sürecini rahatlatmaktadır. İdrar söktürücü özelliği ödem atımı kolaylaştırırken, kan şekerini dengeleme özelliği iştah kontrolünü kolaylaştırmaktadır. Araştırmalar sıçanlarda kan şekerini düşürücü etkisini göstermiş ve etkili bulunmuştur. Çörek otu içeren bitki karışımı üzerinde yapılan ileri çalışmalar, kan şekerini düşürücü etkisinin hepatik enzimlerin inhibisyonundan kaynaklandığını ortaya çıkarmıştır. Çörekotu bitki ekstraktı karışımının insüline bağımlı olmayan diyabet tedavisinde yararlı bir terapötik ajan olduğu kanıtlanmıştır. Çörekotu içeren bir bitki karışımının suda kaynatılmasının, oral uygulamadan sonra kan şekeri seviyesini önemli ölçüde düşürdüğü bulunmuştur. Diyet tedavisinde çörekotu kullananların kullanmayanlarla karşılaştırıldığı araştırmalarda kilo kayıplarının belirgin düzeyde daha fazla olduğu görülmüştür. Bu sonuç timokinonun besin alımını kısıtlayıcı etkisi ile açıklanmaktadır.
Çörekotu Yağının Hipertansiyon Üzerine Etkisi
Antihipertansif özelliği ile tansiyonun düşürülmesinde etkendir. Hipertansiyon hastalarında yürütülen çörekotu çalışmalarında düzenli kullanımda tansiyonun düştüğü ve kalp ritminin normal değerler arasına düştüğü gözlemlenmiştir. Bunu sağlama da diüretik etkinin yardımcı olabileceği de literatürde yer almaktadır.
Çörekotu Yağının Kanser Üzerine Etkisi
Göğüs, yumurtalık, rektum, akciğer, prostat gibi kanser vakalarında kontrolsüz hücre bölünmesini azaltarak antitümoral etki yaratan timokinon içeriği ile çörekotu kanser hastaları için uygulama alanı bulmuştur.
Çörekotu Yağının Bağışıklık Üzerine Etkisi
Çörek otu yağı bileşenlerinden timokinonun, bağışıklık hücrelerinden T hücrelerini ve immun yanıta aracı olan fagositik hücreleri artırmaktadır. Bu özelliğiyle etkin bir bağışıklık sistemini düzenleyici rol üstlendiği kabul edilmektedir. İmmün sistemin stratejik hücreleri olan T lenfositlerinde artışa neden olan timokinon etken maddesi ile çörekotu bağışıklık için kullanılabilmektedir.
Çörekotu Yağının Besin Değeri
Çörekotu tohumları demir, sodyum, bakır, fosfor ve kalsiyum minerallerini içerir. Ayrıca askorbik asit, tiamin, niasin, piridoksin ve folik asit gibi vitaminler içerdiği bulunmuştur. Çörek otu tohumu palmitik asit, oleik asit ve linoleik asit gibi yağ asitlerini de içeriğinde bulundurmaktadır.
Çörek otu tohumu ve yağı sağlığı geliştirmek ve hastalıkları önlemek için kullanılmaktadır. Önemli antioksidan özellikleri ve sağlık yararları ile çörekotu yağı her zaman araştırma konusu olmuştur. Çörekotu içeriğindeki fitokimyasallar gıda sistemlerine nutrasötik ve fonksiyonel faydalar sağlayabilir. Çörek otu tohumu hem aktif proteinleri hem de yağda çözünen elementleri içermektedir. Ham sabit tohum yağı, esansiyel yağ asitleri, fitosteroller, glikolipitler ve fosfolipitlerin değerli bir kaynağıdır. Bu biyoaktif lipitlerin yüksek seviyeleri beslenme uygulamalarında önemlidir. Çörek otu birçok biyolojik sistem üzerinde önemli etkilere sahiptir. Hem etanolik hem de sulu ekstraktların yanı sıra uçucu yağın da faydalı etkilere sahip olduğu kanıtlanmıştır. Farmakolojik aktivitelerin çoğu, aktif bir bileşen olarak timokinonun varlığına bağlanır. Değerli içerik timokinon kolesterol ve insülin seviyelerinin düşürülmesine, bağışıklığın güçlendirilmesine yardımcı olur.
Kullanım Önerisi
Çörekotu yağının kullanımında soğuk sıkım takviyelere ya da kapsül seçeneklere yer vermek daha doğru olacaktır. Yarardan çok zarar görmemek adına kullanım dozu iyi ayarlanmalıdır. Hekim ya da diyetisyenin önerdiği dozların dışına çıkılmamalıdır. Alerjik bir reaksiyon gelişmesi durumunda derhal kullanım bırakılmalıdır. Kan sulandırıcı özelliği sebebiyle kanama riski olan bireyler kullanırken hekimine danışmalıdır. İlaçlarla etkileşime girebileceğinden yine doktor kontrolü olmaksızın kullanılmamalıdır. Aşırı tüketimin böbrek ve karaciğer üzerinde olumsuz etkilere yol açacağı bilinmelidir. Gebeler, emziren anneler, diyabet hastaları, tansiyon, kalp hastalığı olanlar ve düzenli ilaç kullanan kişiler çörek otu yağı kullanmadan önce mutlaka hekimine danışmalıdır.
Ayrıca çörekotunun kendisini, tane halini, salata ve yoğurtlarınıza ekleyebilir, omletlerinize katabilirsiniz. Öğütülmüş hali de çorbalarda kullanılabilir. Bu mucizevi etkilere sahip tohumdan yararlanmak için beslenmede sık sık yer verilmesi uygun olacaktır.
Diyet listenize çörek otunu eklemek ve daha detaylı bilgi almak için Diyetisyen Elif Bozyel ile iletişime geçebilirsiniz.





3 Comments
Çörek otunun faydaları saymakla bitmez. Ama diyet ile birlikte daha faydalı tüketmek istiyorum. Önerileriniz nelerdir?
Makalenizi büyük bir ilgiyle okudum Elif hanım. Çok faydalı bilgiler edindim. Teşekkür ederim.
Çörekotu yağı gerçekten faydalı. Özellikle ödem attırmada çok iyi. Bu yazı da çörekotu yağı ile ilgili diğer konularda daha ayrıntılı bilgi edinmemi sağladı. Teşekkürler…